Pierwsze chwile dziecka na świecie są niezmiernie istotne. Jest to okres przejściowy, obejmujący adaptację organizmu donoszonego noworodka do życia w innym, niż dotychczas środowisku. Dochodzi do rozprężenia pęcherzyków płucnych, podczas pierwszego oddechu. Nowonarodzony maluszek jest wówczas bacznie obserwowany przez personel medyczny, aby wszystko przebiegało bezpiecznie.

Kontakt skóra do skóry (STS)

Po porodzie, zarówno drogami natury, jak i po cięciu cesarskim, zdrowy, urodzony o czasie noworodek układany jest na brzuchu matki tak, aby miał kontakt skóra do skóry z matką (skin to skin). Jest to bardzo ważne, zarówno dla dziecka (kontakt z florą biologiczną matki, znajomy zapach, bicie serca matki, utrzymanie ciepła), jak i dla tworzenia się prawidłowej więzi emocjonalnej z dzieckiem ze strony matki. Znajomy dotyk wpływa kojąco na noworodka. Niemalże zaraz po fizjologicznym porodzie dziecko może zostać przystawione do piersi i ssać siarę, czyli pierwsze mleko. Ma ono cenny skład odżywczy i wspiera mikrobiom jelit dziecka. Wczesne przystawienie do piersi sprzyja rozwojowi prawidłowej laktacji w późniejszym okresie.

Kącik noworodka

Po porodzie dziecko badane jest przez lekarza neonatologa lub pediatrę w specjalnie przygotowanym miejscu zwanym kącikiem noworodka. Układany jest on pod promiennikiem ciepła, wycierany jałowymi serwetami z mazi płodowej i pozostałości krwi. Położna waży i mierzy długość dziecka oraz jego obwód głowy, a wszystkie pomiary i godzinę urodzenia zapisuje w dokumentacji medycznej. Jeśli stan dziecka tego wymaga podawany jest tlen do oddychania, odsysana jest wydzielina z dróg oddechowych (nadmiar wód płodowych). Gdy sytuacja na to pozwala, część lub wszystkie te zabiegi mogą być wykonywane, gdy dziecko ułożone jest na brzuchu mamy.

Punktacja APGAR

Lekarz lub położna ocenia stan dziecka według punktacji Apgar. Skala ta zawiera 5 cech noworodka, każda z nich maksymalnie może być oceniona na 2 punkty. Zatem najwyższa możliwa do otrzymania przez dziecko punktacja wynosi 10, a najniższa 0. Ocen tych dokonuje się kilkukrotnie, kolejno w 1, 3, 5 i 10 minucie życia. Wynik zapisywany jest w dokumentacji porodu.

Oceniane są:

  • kolor skóry – maksymalnie 2 punkty, gdy ciało jest różowe, brak bladego zabarwienia skóry,
  • tętno – maksymalnie 2 punkty, za częstość pracy serca, powyżej 100 uderzeń ma minutę,
  • reakcja na bodźce – maksymalnie 2 punkty, gdy obecny jest kaszel lub kichanie podczas odsysania wód płodowych,
  • napięcie mięśniowe – maksymalnie 2 punkty za prawidłowe, zgięciowe napięcie mięśni kończyn górnych i dolnych,
  • oddech – maksymalnie 2 punkty, za głośny płacz dziecka po porodzie.

Oznakowanie noworodka po urodzeniu

Natychmiast po urodzeniu na nadgarstki lub kostki dziecka zakładane są opaski identyfikacyjne z danymi dziecka: imię i nazwisko matki, płeć dziecka, data i godzina urodzenia. Jest to obowiązek wynikający z przepisów. Opaski można zdjąć dopiero po wypisie ze szpitala.

Właściwe zabiegi medyczne – ważne dla profilaktyki:

  • Zabieg Credégo

Aby zapobiegać zakażeniu spojówek wśród noworodków urodzonych drogami natury, zakrapiane są jednorazowo kropelki ze środkiem bakteriobójczym (azotan srebra, erytromycyna).

  • Podanie witaminy K

Witamina K ma za zadanie zapobiegać wystąpieniu powikłań związanych z groźnymi krwawieniami spowodowanymi niedoborem tej witaminy.

  • Szczepienia

Jeszcze przed wypisem z oddziału noworodkowego, zdrowym dzieciom podane zastaną szczepionki przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B) oraz przeciwko gruźlicy (BCG).

  • Przesiewowe testy metaboliczne

To bardzo ważne badanie pomagające wykluczyć groźne wrodzone choroby i zastosować ich wczesne leczenie. Krew pobierana jest z pięty dziecka na specjalna bibułę filtracyjną. Krople krwi powinny być pobierane po ukończonych 48 godzinach życia dziecka, dlatego przy wczesnych wypisach ze szpitala konieczna jest ponowna wizyta w poradni w celu pobrania krwi. Jeśli wynik tego badania jest prawidłowy, laboratorium nie kontaktuje się z rodzicami. Jeśli wyniki są nieprawidłowe lub wątpliwe, zostanie do rodziców dziecka wysłana specjalna informacja z instrukcjami dotyczącymi dalszego postepowania.

  • Przesiewowe badanie słuchu

W Polsce obowiązuje od kilkunastu lat program wczesnego wykrywania wad słuchu. Badanie to wykonywane jest każdemu noworodkowi we śnie jeszcze w oddziale noworodkowym. Wynik zostaje odnotowany w Książeczce Zdrowia Dziecka. Jeśli wynik jest nieprawidłowy, niejednoznaczny lub obecne są czynniki ryzyka uszkodzenia słuchu, dziecko powinno zostać dodatkowo zbadane w poradni audiologicznej lub laryngologicznej w pierwszych 3. miesiącach życia.

Wszystko w porządku – wracam do mamy

Zdrowy, donoszony noworodek po wykonaniu w/w zabiegów, odpowiednio ubrany, wraca do mamy i oboje zostają przeniesieni do przydzielonej sali oddziału położniczego. Zarówno mama, jak i dziecko mogą wspólnie odpocząć i cieszyć się sobą w obecności najbliższych.

Wypis za szpitala

Wszystko zależy od stanu dziecka i mamy. Jeśli wszystko przebiegło bez komplikacji wypis ze szpitala może odbyć się w ciągu 24-72 godzin po porodzie. Gdy jednak zaistnieje konieczność leczenia mamy lub dziecka, pobyt w szpitalu może wydłużyć się o kilka lub kilkanaście dni, czyli tak długo jak wymaga tego leczenie.

Co należy zrobić po wypisie ze szpitala?

Urodzenie dziecka musi zostać zgłoszone do odpowiedniego dla miejsca urodzenia dziecka urzędu stanu cywilnego (osobiście lub drogą elektroniczną), nadawany jest numer identyfikacyjny PESEL i wydany zostaje akt urodzenia dziecka. Fakt urodzenia dziecka zgłaszamy do rejonowej poradni dla dzieci.

Wizyta patronażowa

W ciągu 2 dni (48 godzin od wypisu) do domu zawita położna środowiskowa z wizytą patronażową. Położna oceni stan noworodka, jego wagę, sposób i technikę karmienia. Warto zadać położnej wszystkie nurtujące nas pytania i rozwiać istniejące wątpliwości. Jeśli sytuacja będzie tego wymagała, dziecko zostanie zapisane na wczesną konsultację do lekarza rodzinnego lub pediatry.

polecane produkty

Emotopic - emulsja do kąpieli. Olej konopny, olej canola, olej sojowy.
Emulsja DO KĄPIELI
Emotopic - hydro-micelarny szampon kojący
Hydro-Micelarny SZAMPON KOJĄCY
Emotopic - balsam nawilżająco-natłuszczający do ciała
Balsam nawilżająco-natłuszczającydo ciała
Poprzedni slajd
następny slajd

Inne porady