Temat używania smoczka od dawna budzi spore kontrowersje zarówno wśród specjalistów, lekarzy, logopedów, neurologopedów, terapeutów, doradców laktacyjnych, jak i samych rodziców. Najczęstsze wątpliwości budzą między innymi kwestie, jaki kształt i rodzaj tworzywa wybrać, jaki rozmiar, w jakim wieku go podawać dziecku, kiedy i jak go odstawić oraz wiele innych.
Ssanie jest jednym z podstawowych odruchów u noworodka. Pierwsze ruchy ssania pojawiają się już w bardzo wczesnym okresie wewnątrzłonowym. W miarę upływu czasu, po urodzeniu się zdrowego dziecka, dochodzi do skoordynowania aktu ssania z połykaniem pokarmu i oddychaniem. Wiadomo, że akt ssania nie tylko służy do zaspokojenia głodu, ale również uspokaja i koi dziecko. Jest to potrzeba emocjonalna. Ssanie smoczka nie powinno jednak stanowić substytutu kontaktu z rodzicami, a także nie powinno być stosowane jako zastępowanie karmień, kiedy dziecko jest głodne.

Smoczek dla noworodka czy niemowlaka

Nie ma jednoznacznych wytycznych, zakazów czy zaleceń kiedy pierwszy raz podać dziecku smoczek. Wszystko zależy od danego przypadku i okoliczności, w jakich decydujemy się na podanie smoczka-uspokajacza.
W szczególnych przypadkach może być on podany ze względów medycznych na przykład u małych wcześniaków karmionych przez sondę dożołądkową, aby wspomagać naukę ssania, a co za tym idzie przyspieszyć proces uczenia się samodzielnego jedzenia.
Istnieją dowody na to, iż podawanie dziecku smoczka przed snem w pewien sposób zmniejsza ryzyko wystąpienia nagłej śmierci łóżeczkowej (SIDS- Sudden Infant Death Syndrome) u niemowląt.

Kolejną sytuacją wymagającą podania smoczka-uspokajacza może być ssanie kciuka. Specjaliści zapewniają, że jest to wybranie „mniejszego zła”, gdyż wiemy, że łatwiej dziecku jest rozstać się ze smoczkiem niż oduczyć go ssania palców.
U zdrowych niemowląt urodzonych z prawidłowej ciąży, urodzonych o czasie, czyli donoszonych, niektórzy doradcy laktacyjni zalecają wstrzymanie się z podaniem smoczka do ustabilizowania się laktacji u mamy, czyli zwykle po 4 do 6 tygodniach od porodu. Jednak każdy doradca laktacyjny czy logopeda, mając własne doświadczenia, może się z tym nie zgodzić.

Rodzaj smoczka. Zawsze z odpowiednim atestem i europejskim certyfikatem bezpieczeństwa

Oferta rynkowa jest bardzo bogata i różnorodna. Przecież nie może być zbyt duży, ani zbyt mały, zbyt krótki, czy zbyt długi, zbyt miękki, czy zbyt twardy… I tu również nie istnieją wyraźne rekomendacje dotyczące kształtu czy materiału, z jakiego smoczek powinien być wykonany. Należy kierować się indywidualnymi przesłankami dla każdego dziecka. Niektórych kształtów czy materiałów jedno dziecko nie zaakceptuje, a drugie tak. Czyli dobór tego właściwego to metoda prób i błędów. Oczywiście wszystkie one powinny obowiązkowo posiadać atest dla niemowląt i być bezpieczne. Warty uwagi jest certyfikat „PTO- Polskiego Towarzystwa Ortodontycznego”.

Właściwa higiena smoczka, czyli czego unikać:

  • Oblizywania smoczka – oblizywanie smoczka jest niedopuszczalne, zarówno ze względu na możliwość przeniesienia w ten sposób chorobotwórczych wirusów czy bakterii z opiekuna na dziecko, ale również poprzez nieuświadomione zwiększanie w ten sposób ryzyka rozwoju próchnicy zębów u dziecka. Jest to tak zwana próchnica smoczkowa (comforter caries). Bakterie sprzyjające próchnicy mogą kolonizować również jamę ustną dziecka pozbawioną jeszcze zębów.
  • Zamaczania go w słodkich płynach czy substancjach – ta czynność przyspieszy w sposób znaczący rozwój próchnicy zębów dziecka.
  • Podawania smoczka, który upadł na ziemię lub jest brudny – za każdym razem powinien być on wysterylizowany lub chociaż wyparzony wrzątkiem. Im młodsze dziecko, tym poziom higieny powinien być bardziej rygorystycznie przestrzegany.
  • Nie wolno podawać dziecku smoczka uszkodzonego. Każdy ślad zużycia się czy wady materiału, z którego jest wykonany, powinien skutkować wymianą smoczka na nowy.
  • Po chorobie dziecka, np. pleśniawkach, aftach, zapaleniu jamy ustnej, opryszczce należy niezwłocznie wymienić smoczki na nowe.
  • Tasiemki, łańcuszki do których przytwierdzany jest smoczek powinny być używane bardzo ostrożnie, gdyż istnieje ryzyko zaplątania się ich wokół szyi dziecka i utrudnienia oddychania lub nawet uduszenia.

Istnieją sytuacje, w których smoczek nie powinien być stosowany

W przypadku wystąpienia u mamy zaburzeń laktacji doradca może zarekomendować zaprzestanie jego używania.
Ssanie smoczka może sprzyjać częstemu nawracaniu zapaleń ucha środkowego u dziecka. Podczas ssania w jamie ustno-gardłowej wytwarza się niekorzystne podciśnienie. Wówczas laryngolog może zadecydować o konieczności odstawienia go.
Kolejną sytuacją, w której smoczek powinien zostać pożegnany to wady zgryzu (np. zgryz otwarty czy tyłozgryz) oraz zaburzenia prawidłowego rozwoju mowy.

Trudne rozstanie, czyli kiedy zaprzestać podawania smoczka

Odruch ssania zanika w powoli w okolicy pierwszych urodzin dziecka. Ssanie zostaje zastąpione przez żucie i gryzienie. Zmienia się sposób połykania i oddychania. Po tym okresie ssanie smoczka staje się już tylko nawykiem, a smoczek traktowany jest jako przyjaciel, pocieszyciel. Zbyt długie jego używanie może sprzyjać powstawaniu wad zgryzu oraz zaburzać rozwój mowy poprzez utrwalanie nieprawidłowego ustawienia języka.

Jednego, skutecznego sposobu na rozstanie się ze smoczkiem nie zna nikt. Niektóre dzieci same z niego rezygnują, ale stanowią one mniejszość. Zwykle istnieje potrzeba zastosowania metody małych kroczków, stopniowego ograniczania okazji i czasu używania smoczka, zarówno w ciągu dnia jak i nocy, oraz powolnej zmiany rytuałów towarzyszących zasypianiu czy ukajaniu niepokoju dziecka. Na rozstanie ze smoczkiem warto wybrać odpowiedni, stabilny okres w życiu dziecka. Nie polecane jest, aby odbywało się to podczas większych zmian w otoczeniu, takich jak narodziny rodzeństwa czy przeprowadzka, choroba, a tym bardziej pobyt w szpitalu. Niekiedy pomocny w pożegnaniu bywa np. wakacyjny wyjazd w atrakcyjne miejsce lub krótka rozmowa rodzica, którą słyszy dziecko, z osobą z autorytetem np. lekarzem, stomatologiem czy logopedą.

polecane produkty

Emotopic - emulsja do kąpieli. Olej konopny, olej canola, olej sojowy.
Emulsja DO KĄPIELI
Emotopic - hydro-micelarny szampon kojący
Hydro-Micelarny SZAMPON KOJĄCY
Emotopic - balsam nawilżająco-natłuszczający do ciała
Balsam nawilżająco-natłuszczającydo ciała
Poprzedni slajd
następny slajd

Inne porady