Biegunka, wymioty i odwodnienie - jak postępować, aby pomóc dziecku?

Biegunkę rozpoznajemy, gdy występuje zmiana konsystencji stolca na luźną lub płynną i/lub zwiększenie częstotliwości wypróżnień w ciągu doby (zwykle ≥ 3/24 h), w porównaniu do poprzedniego okresu u danego dziecka.

Podstawowym problemem w biegunce jest to, jaka objętość jest wydalana. Jeśli ilość oddawanego stolca przekracza 10 ml/kg masy ciała w ciągu doby, wskazuje to na „prawdziwą” biegunkę.

Duża objętość traconych w biegunce płynów prowadzi do odwodnienia, które najprościej ocenić ubytkiem wagi dziecka. Tak więc, bardzo ważne jest zważenie dziecka, gdy pojawią się luźne stolce.

Głównym objawem ostrej biegunki jest odwodnienie, a jego nasilenie oddaje cięż­kość przebiegu choroby. Do obja­wów odwodnienia pozwalających najdokład­niej określić stan pacjenta, poza zmniejsze­niem masy ciała, należy wydłużony czas powrotu włośniczkowego. Powrót włośniczkowy oceniamy ściskając delikatnie koniec paluszka dziecka do momentu zblednięcia skóry pod paznokciem. Puszczenie ucisku powinno spowodować ponowne zaróżowienie w czasie 2 sekund. Wydłużony powrót wskazuje na nadmierny ubytek płynów
w stosunku do ilości  podawanych płynów.

Na odwodnienie wskazuje również zmniejszone napięcie skóry. Z boku pępka ujmujemy fałd skórny, puszczamy po chwili
i sprawdzamy czy szybko się rozpręża. Doświadczenie w ocenie tych objawów jest ważne. Warto ze zdrowym dzieckiem pobawić się w wizytę u doktora i nauczyć się sprawdzać oba objawy, aby w sytuacji zagrożenia dobrze je oceniać.

W tej chorobie kontrola nawodnienia i przyjmowanie dostatecznej ilości płynów jest konieczne. Podstawę leczenia ostrej biegunki z odwodnieniem stanowi jak najszybsze podawanie właściwych płynów. Zaleca się stosowanie doustnego płynu nawadniającego (DPN) o osmolarności 200-250 mOsm/l, zawierającego glukozę i elektrolity
w odpowiednim stężeniu. Tylko takie płyny potrafią przenikać do komórek jelita i skutecznie nawadniać. Parametry najbardziej zbliżone do zalecanych ma Gastrolit. Płyny z dużą zawartością sacharozy lub innych cukrów, jak coca-cola czy soki, mogą nasilać utratę wody. Problemem bywa zachęcenie dzieci do picia płynów zawierających elektrolity. Lepiej akceptowane są płyny schłodzone, podawane po 2-3 łyżeczki lub małymi łykami, co kilka minut.

Warto próbować, nawet wielokrotnie. Nawadnianie doustnymi płynami z elektrolitami jest tak samo skuteczne, jak nawadnianie dożylne, skraca czas hospitalizacji i zmniejsza ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych.

Gdy dziecko jest bardzo niechętne do ich picia, a próby podawania prowokują wymioty lub totalną odmowę, to lepiej podawać wodnistą zupkę lub lekko osoloną wodę.

Przepis na jednogarnkową zupkę „antybiegunkówkę”

 

Razem zagotować następujące produkty, które w razie potrzeby powinny być wcześniej ugotowane oddzielnie: kartofle, ryż, marchew, dynia, jabłko w proporcjach wedle upodobania oraz troszkę soli, której zwykle dzieciom nie podajemy.

Dzieci, bez obciążeń innymi chorobami, powinny rozpocząć leczenie nawadniające i dietetyczne w domu. W razie jakichkolwiek wątpliwości rodzice powinni skontaktować się
z lekarzem, czasam wystarczy konsultacja telefoniczna.

W przypadku niewielkiego odwodnienia, gdy dziecko traci na wadze do 5%, zaleca się podanie 50 ml/kg DPN w ciągu 3-4 godzin. Jednocześnie należy wyrównywać bieżące straty płynów
w stolcach oraz ewentualnych wymiotach. Bieżące straty może określić prowadzony bilans płynów straconych, tzn. zważona zawartość pieluszek oraz szacunkowa objętość wymiocin. Praktyczniej jest więc wymiotować do miski. Gdy ważenie pieluszek nie jest możliwe należy przyjąć, że po każdym stolcu trzeba podać dodatkowo dziecku DPN w ilości 10 ml/kg m.c.

Jeśli spadek wagi dziecka oceniamy na 6-9%, to początkowo podajemy proporcjonalnie więcej DPN, czyli 50-100 ml/kg m.c. oraz wyrównujemy straty bieżące jak powyżej. Takie odwodnienie należy uznać za niepokojące i mogące wymagać nawadniania dożylnego w szpitalu.

Jeżeli wymioty utrzymują się mimo nawadniania według powyższych zasad, konieczne jest nawadnianie dożylne. Dziecko nie przyjmujące zalecanego płynu z innych powodów będzie również wymagało nawadniania dożylnego w szpitalu. Podanie kroplówki będzie konieczne, gdy ubytek wagi dziecka przekroczy 10%. Czekać do ostatniej chwili nie warto.

Zwykle wymioty ustępują w ciągu kilku godzin. Pozwala to na stopniowe zwiększenie objętości podawanego płynu nawadniającego
i poprawę w bilansie płynów przyjmowanych do traconych. Najczęściej stan dziecka poprawia się i zaczyna być głodne. Porcje pokarmów powinny być mniejsze i częściej podawane, bez soków, owoców i surowych warzyw. Takie karmienie nie obciąża przewodu pokarmowego i wpływa na szybszą regenerację błony śluzowej jelita.

Biegunka pędraków, choć jest biegunką przewlekłą, nie odbija się negatywnie na rozwoju dziecka i można szybciej sobie z nią poradzić, niż w przebiegu zakażenia.

polecane produkty

Emotopic - emulsja do kąpieli. Olej konopny, olej canola, olej sojowy.
Emulsja DO KĄPIELI
Emotopic - hydro-micelarny szampon kojący
Hydro-Micelarny SZAMPON KOJĄCY
Emotopic - balsam nawilżająco-natłuszczający do ciała
Balsam nawilżająco-natłuszczającydo ciała
Poprzedni slajd
następny slajd

Inne porady