Kiedy przeziębienie zamienia się w groźną chorobę?

W niektórych przypadkach, dzieje się tak, że przeziębienie, pomimo starań rodziców i lekarza, zamienia się w poważniejszą chorobę. Dochodzi wówczas do powikłań bakteryjnych tego wirusowego zakażenia. Najczęściej jest to zapalenie ucha środkowego, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc lub zatok przynosowych (zatok czołowych, sitowych, szczękowych).

Zwykle zwiastunem niepomyślnego przebiegu choroby jest ponowne, po kilkudniowej przerwie, pojawienie się gorączki powyżej 38,5 stC, nasilony kaszel dokuczający również w nocy, przyspieszenie oddechu, podbarwiony na żółto-zielono, ropny, masywny katar z bólem głowy w okolicy czołowej, wyciek jakiejkolwiek treści z przewodu słuchowego. Powikłana choroba przeziębieniowa niestety przestaje być już jedynie zakażeniem wirusowym, dochodzi bowiem do bakteryjnego nadkażenia. Przy podejrzeniu powikłań i braku poprawy stanu dziecka konieczna jest wizyta u lekarza oraz zastosowanie odpowiednio dobranego mocniejszego leczenia przyczynowego.

Zapalenie zatok przynosowych

U małych dzieci zatoki rozwijają i upowietrzniają się z wiekiem. Do typowego zapalenia zatok czołowych może dojść dopiero u dziecka w wieku przedszkolnym i później. Ostre zapalenie zatok przynosowych rozpoznaje lekarz na podstawie obecności następujących objawów:

– ropny wyciek wydzieliny z nosa, może być on jednostronny lub obustronny

– silny ból w okolicy zatok (w okolicy czołowej, szczękowej
u starszych dzieci, u młodszych często występuje również obrzęk nasady nosa, co może sugerować zapalenie zatoki sitowej)

– gorączka powyżej 39 stC, podwyższone wyniki CRP/OB (badania krwi)

W diagnostyce tego powikłania rutynowo nie jest zalecane wykonywanie posiewów bakteriologicznych wydzieliny z nosa czy gardła, czy wykonywanie badań RTG zatok. Po zbadaniu dziecka lekarz pediatra lub laryngolog dobiera odpowiednio penetrujący do zatok antybiotyk doustny, a doraźnie również zaleca stosowanie leków przeciwobrzękowych oraz przeciwzapalnych w postaci aerozolów donosowych. Poprawa samopoczucia, ustąpienie gorączki powinno nastąpić 2-3 doby po zastosowaniu antybiotyku, choć leczenie trwa zwykle 7-14 dni.

Zapalenie oskrzeli i płuc

Ostre zapalenie oskrzeli lub płuc zwiastuje przede wszystkim nasilony kaszel, który może występować również w nocy. Niekiedy kaszlowi towarzyszy przyspieszony, ciężki oddech, czyli duszność. Lekarz osłuchowo stwierdza występowanie dodatkowych zmian osłuchowych, są to przede wszystkim  rzężenia, furczenia lub świsty.

Niepokojące objawy występujące u dziecka, które powinny skłonić do niezwłocznej wizyty u lekarza:

– nieustępujący, nasilony kaszel, szczególnie z towarzyszącą gorączką,

– zwiększenie liczby oddechów na minutę (obowiązują odpowiednie normy dla wieku dziecka); dla dziecka poniżej roku niepokojąca jest liczba oddechów powyżej 50/minutę;
u kilkuletniego dziecka niepokojąca jest liczba oddechów powyżej 40/minutę; dorosły, zdrowy człowiek oddycha
z częstością około 16-20 oddechów/minutę

– „ciężki”, świszczący oddech z widoczną pracą dodatkowych mięśni oddechowych, czyli wciąganiem międzyżebrzy

Duszność u dziecka, czyli przyspieszenie oddechów na minutę nieuchronnie może doprowadzić do obniżenia saturacji krwi, czyli jej wysycenia tlenem. Objawami niedotlenienia są sinawe zabarwienie ust i języka.

Saturację krwi w prosty sposób bada pielęgniarka lub lekarz podczas wizyty w gabinecie przykładając specjalny czujnik do skóry lub paznokcia dziecka. Prawidłowe wysycenie hemoglobiny tlenem to u dzieci 94-100%. Dzieci z saturacją poniżej 92% wymagają przyjęcia do szpitala i podania tlenu przez maskę.

Jeśli lekarz zdiagnozuje zapalenie oskrzeli u dziecka, wówczas dobierze odpowiedni sposób leczenia. Nie w każdym przypadku konieczne jest wykonywanie zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej – RTG płuc. Takie badanie wskazane jest jedynie wtedy, gdy lekarz ma wątpliwości czy nie doszło do powikłanego zapalenia oskrzeli np. wysiękiem w opłucnej. Zwykle w lżej przebiegających przypadkach możliwe jest leczenie doustnym antybiotykiem w domu, niekiedy połączonym z podawaniem leków rozrzedzających wydzielinę, czy inhalacjami z leków lub soli fizjologicznej. Leczenie antybiotykiem zwykle trwa około 7-14 dni.

Zapalenie ucha środkowego

Szacuje się, że do 3. roku życia ponad połowa dzieci przechodzi chociaż jeden epizod tej choroby. Większa część zapaleń ucha środkowego u dzieci to infekcje wirusowe i wymagają jedynie czujnej obserwacji i szybkiej (po 24-48 godzinach) kontroli. Objawami wskazującymi na pojawienie się powikłania w postaci bakteryjnego, ropnego zapalenia ucha środkowego to ostry jednostronny lub obustronny ból ucha, wyciek z ucha, wysoka gorączka. Rozpoznanie tego powikłania powinno być postawione przez lekarza pediatrę lub laryngologa po obejrzeniu wyglądu błon bębenkowych w otoskopie. Lekarz widzi zaczerwienienie i uwypuklenie błony bębenkowej oraz obecną za błoną treść surowiczą lub ropną obecną w jamie ucha środkowego. Najczęstszą bakterią odpowiedzianą za to zakażenie jest pneumokok, czyli Streptococcus pneumoniae.

Najbardziej narażone na wystąpienie tego powikłania są m.in. dzieci:

– w wieku poniżej 2. roku życia

– dzieci uczęszczające do żłobka lub przedszkola (styczność
z infekcjami)

– narażone na bierne wdychanie dymu tytoniowego

W początkowym leczeniu mogą być stosowane jedynie preparaty przeciwbólowe i przeciwzapalne. Jako pierwszy powinien być zastosowany ibuprofen. Istnieją jednak również sytuacje kiedy nie można czekać z podaniem antybiotyku.

Lekarz natychmiast zapisze odpowiedni antybiotyk dziecku
z zapaleniem ucha środkowego, gdy:

– chore jest niemowlę w wieku poniżej 6. miesiąca życia

– dziecko ma wysoką (powyżej 39 stC) gorączkę, ból i towarzyszące wymioty

– u dziecka poniżej 2. roku życia występuje obustronne zapalenie ucha

– u dziecka pojawia się wyciek z ucha

– dziecko ma zdiagnozowaną zaburzoną odporność

Jeżeli powyższe okoliczności nie występują lekarz może zadecydować o obserwacji dziecka jeszcze przez kolejne 48-72 godziny i ponownie zbada on dziecko, aby ocenić dalsze postępowanie. Leczenie antybiotykiem ostrego zapalenia ucha środkowego trwa zwykle 7-10 dni.

Zatem, jeśli stan dziecka podczas przeziębienia nie poprawia się w ciągu kilku dni należy niezwłocznie udać się z nim do lekarza.

polecane produkty

Emotopic - emulsja do kąpieli. Olej konopny, olej canola, olej sojowy.
Emulsja DO KĄPIELI
Emotopic - hydro-micelarny szampon kojący
Hydro-Micelarny SZAMPON KOJĄCY
Emotopic - balsam nawilżająco-natłuszczający do ciała
Balsam nawilżająco-natłuszczającydo ciała
Poprzedni slajd
następny slajd

Inne porady