Świąd jest zjawiskiem o nie do końca poznanym mechanizmie pochodzenia, określany jest jako subiektywne odczucie swędzenia skóry i potrzeby drapania. Jedno natomiast jest pewne, jest niezmiernie uciążliwym odczuciem dla każdego, zarówno dziecka, jak i dorosłego. Przewlekle odczuwany znamiennie obniża jakość życia pacjenta. Zaburza codzienne funkcjonowanie poprzez swoje nasilenie, nieustępowanie podczas aktywności dziennej oraz snu nocnego. Szczególnie dotkliwie odczuwają go dzieci, najbardziej te najmniejsze.

Co to jest świąd i co jest jego przyczyną?

W przebiegu większości chorób którym towarzyszy świąd, głównym powodem i mediatorem swędzenia jest histamina uwalniana z komórek tucznych. Jednak u części chorych świąd powstaje z powodu działania innych wydzielanych z komórek organizmu substancji, w tym: serotoniny, leukotrienów lub neuropeptydów. Uczucie swędzenia może być objawem schorzenia nie tylko dermatologicznego, również może leżeć u podłoża choroby ogólnoustrojowej. Lekarz na pewno będzie miał to na uwadze prowadząc diagnostykę i proponując odpowiednie leczenie.

Rozpoznanie przyczyny świądu

Ustalenie przyczyny występowania świądu skóry wymaga oceny całościowej zdrowia pacjenta. Ważna jest ocena stanu skóry i rozpoznaniu na niej rodzaju zmian wykwitowych. Swędzenie może towarzyszyć wielu schorzeniom, między innymi atopowemu, alergicznemu, kontaktowemu zapaleniu skóry, pokrzywce, fotodermatozom, chorobom pasożytniczym skóry, ciąży i innym. Wiele zależy od trafnej, specjalistycznej diagnozy lekarskiej.

Pokrzywka

Wykwity pokrzywkowe są to wypukłe, czerwonawe, zlewające się w większe wykwity skórne, które u dzieci mogą towarzyszyć zarówno zakażeniom wirusowym, reakcjom alergicznym i fototoksycznym. Pokrzywka może również mieć nieznaną przyczynę. Charakterystyczną cechą wysypki pokrzywkowej jest jej pojawianie się i ustępowanie w krótkim okresie czasu. Typowo wykwity pokrzywkowe znikają po około jednej lub dwóch godzin po ich wystąpieniu, po czym pojawiają się w innej lokalizacji na skórze.

Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry lub kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia

Ekspozycja na nowe leki, suplementy diety, produkty ziołowe czy kosmetyki może być przyczyną pokrzywki lub wystąpienia wykwitów polekowych. Tego typu zmiany nieuchronnie łączą się z występowaniem nasilonego świądu. Zwykle zmiany polekowe objawiają się jako nasilone w barwie np. sinawe, żywo czerwone, fioletowe grudki lub zmiany plamiste na całym ciele. Ustępują powoli. Najważniejsze w leczeniu jest usunięcie przyczyny ich powstania oraz zastosowanie leczenia przeciwzapalnego i przeciwświądowego. Kontaktowe zapalenie skóry mogą wywołać różnorodne drażniące substancje, np. farby, lakiery, rozpuszczalniki, substancje drażniące zawarte w kosmetykach.

Zakażenia pasożytnicze skóry

Nierzadko zdarzają się wśród zarówno dzieci, jak i dorosłych zakażenia pasożytnicze skóry i przydatków skóry, takie jak świerzb lub wszy.

Świąd skóry w chorobach ogólnoustrojowych

Nasilony świąd może być objawem różnorodnych chorób ogólnych, np. chłoniaka, chorób nerek, wątroby, czy cukrzycy. Zwykle jednak te choroby występują w wieku dorosłym.

Atopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą, nawracającą, uwarunkowaną genetycznie chorobą organizmu, w tym skóry. Świąd skóry to główny objaw AZS, który występuje u 100% pacjentów. Choroba ta swój początek najczęściej ma w okresie wczesnego dzieciństwa. Zwykle na powierzchni skóry widoczne są zmiany rumieniowe, rumieniowo-złuszczające, suchość, lichenizacja, nasilone poletkowanie skóry, przeczosy, zadrapania, sączenie i zliszajcowacenie skóry. Wygojone zmiany pozapalne mogą pozostawiać przebarwienia pozapalne.

Na ogół AZS definiuje się ją jako przewlekłą, nawracającą chorobę zapalną skóry, której może towarzyszyć astma oskrzelowa lub alergiczny nieżyt nosa. Na skórze widoczne są zmiany skórne takie jak linijne lub punktowe wydrapania, nadżerki i strupki. Świąd występujący w przebiegu AZS negatywnie wpływa na życie pacjentów i ich bliskich. Może wzmagać napięcie, zaburzać koncentrację, powodować bezsenność, podwyższać poziom irytacji oraz ograniczać możliwości fizyczne organizmu. Regularne stosowanie emolientów łagodzi świąd oraz zmniejsza konieczność stosowania miejscowych preparatów glikokortykosteroidowych nawet o połowę.

Suchość skóry

Jest najczęstszym towarzyszącym świądowi stanem skóry. Swędząca skóra jest sucha, łuszczy się. Nasilenie dolegliwości może mieć związek z porą roku. Różni się również w zakresie lokalizacji. Największe nasilenie suchości skóry ma miejsce w miesiącach jesienno-zimowych, co ma związek z sezonem grzewczym. Nadmierna suchość skóry lokalizuje się zwykle u atopików w zgięciach stawowych łokci i kolan. Charakteryzuje się skórą suchą, swędzącą, zaczerwienioną i łuszczącą.

Skąd się bierze nieznośne dla pacjenta uczucie świądu

Świąd jest złożonym zjawiskiem, a w mechanizm jego powstawania zaangażowane są liczne komórki, mediatory oraz receptory zlokalizowane zarówno w obrębie skóry, jak i rdzenia kręgowego oraz mózgu. Dla lepszego zrozumienia działania komórek nerwowych prowadzone są dalsze badania dotyczące różnic, podobieństw i interakcji między świądem i bólem. Komórki odpornościowe, komórki skóry odpowiedzialne za świąd wydają się mieć wpływ na mózg i rdzeń kręgowy w zakresie regulacji jego pracy.

polecane produkty

Emotopic - emulsja do kąpieli. Olej konopny, olej canola, olej sojowy.
Emulsja DO KĄPIELI
Emotopic - hydro-micelarny szampon kojący
Hydro-Micelarny SZAMPON KOJĄCY
Emotopic - balsam nawilżająco-natłuszczający do ciała
Balsam nawilżająco-natłuszczającydo ciała
Poprzedni slajd
następny slajd

Inne porady