Witamina D3 – dobroczynna i wszechstronna

Wiemy już od dawna, że witamina D3 nie odgrywa roli wyłącznie w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej w organizmie, lecz ma wiele pozakostnych, zbawiennych działań dla całego organizmu. Zapobiega wielu chorobom cywilizacyjnym, modyfikuje przebieg chorób przewlekłych, korzystnie wpływa na ogólne zdrowie i nastrój.

Aby nie dopuścić do niedoboru tej bardzo ważnej i działającej wielokierunkowo witaminy, konieczna jest odrobina wiedzy o jej źródłach, przyswajaniu, zapobieganiu niedoborom oraz właściwej suplementacji. W wielu badaniach obserwacyjnych znaleziono korelację niedoboru witaminy D3 z rozwojem wielu chorób cywilizacyjnych, takich jak choroby nowotworowe (rak jajnika, piersi, prostaty), autoimmunologiczne (choroba Hashimoto, cukrzyca), cywilizacyjne (miażdżyca, nadciśnienie tętnicze), choroba Alzheimera, demencja czy depresja i schizofrenia. To dobroczynne działanie witaminy D3 nazywane jest jej działaniem plejotropowym (wszechstronnym).

Zapobieganie niedoborowi witaminy D3 w Polsce

Organizm człowieka zdolny jest do samodzielnego wytwarzania witaminy D3 poprzez tzw. Syntezę skórną. Do zaspokojenia zapotrzebowania dziennego na tą witaminę wystarczy ekspozycja na promieniowanie słoneczne UVB (290-315 nm) przez 15 minut w godzinach 10:00- 15:00, w okresie od początku maja do końca września. Powierzchnia skóry, która powinna być odkryta, to >18%, czyli na przykład odkryte i nie pokryte filtrem UV przedramiona i podudzia. Nie ma możliwości przedawkowania w ten sposób witaminy D3. Jednak efektywność syntezy skórnej zależy od wielu czynników, m.in. od pory roku i dnia, szerokości geograficznej, zachmurzenia, zanieczyszczenia środowiska, wieku, karnacji, czasu ekspozycji oraz stosowania kremów z filtrem UVB. Ponieważ w Polsce wystarczające nasłonecznienie ma miejsce tylko w miesiącach wiosenno-letnich, zalecane jest, aby corocznie w miesiącach jesienno-zimowych suplementować witaminę D3 z preparatów aptecznych. Niezmiernie ważna jest również odpowiednio dobrana dieta bogata w źródła witaminę D3 oraz wapń.

Wapń i witamina D3 w pokarmach, gdzie jej szukać?

Pokarmowe źródła witaminy D3 są w stanie pokryć jedynie 20% zapotrzebowania dziennego. Witamina D3 obecna jest w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak: tłuste ryby morskie (łosoś, sardynka, makrela), oleje rybne (tran), jajka, podroby, wątróbka oraz w mniejszych ilościach w mięsie czerwonym i drobiowym, a także podrobach i produktach mlecznych. Zgodnie z zaleceniami ekspertów, nie ma potrzeby oznaczania stężenia tej witaminy u zdrowych osób. Pokarmami bogatymi w wapń są głównie: nabiał, sery żółte, mozzarella, bryndza, parmezan, mleko, mak, nasiona, migdały, orzechy, suszone morele. Witamina D3 wspomaga wchłanianie wapnia z jelit. Dlatego dieta powinna być bogata zarówno w tą witaminę, jak i wapń. Pokarm kobiecy jest dość ubogim źródłem tej witaminy, pomimo jej przyjmowania przez matkę. Dawkowanie podajemy w jednostkach międzynarodowych IU (international units). Pokarm kobiecy zawiera 1,5-8 IU/100ml (przy suplementacji ok. 20 IU/100ml), podczas gdy standardowe mleko modyfikowane zawiera 40-76 IU/100ml. Dla porównania węgorz świeży zawiera 1200 IU w 100g, a jedno żółtko ma 54 IU tej witaminy.

Jednostki międzynarodowe IU, czy mikrogramy mcg - przeliczanie

Niekiedy na opakowaniach można znaleźć zawartość witaminy D3 w mikrogramach. Warto zatem wiedzieć jak należy dawkę przeliczyć.
Najłatwiej zapamiętać, że 1 mikrogram witaminy D to 40 jednostek międzynarodowych.
Zatem : 100 j.m. = 100 I.U. = 2,5 mcg = 2,5 ug = 2,5 mikrograma witaminy D.

Jakie preparaty witaminy D3 są zalecane u polskich dzieci w profilaktyce krzywicy i osteoporozy

U dzieci zdrowych stosuje się głównie cholekalcyrol. Jest to prohormon, który ulega dwóm przemianom w organizmie, w wątrobie i nerkach, do swojej aktywnej postaci – kalcytriolu. Na rynku dostępnych jest wiele suplementów diety i leków w wielu postaciach: kroplach, kapsułkach, tabletkach, kapsułkach twist-off. Witamina D3 często jest zawarta w składzie preparatów wielowitaminowych oraz w tranie. U pacjentów z przewlekłymi schorzeniami nerek czy wątroby stosowane są aktywne postacie witaminy D3.

Jakie preparaty witaminy D3 są zalecane u polskich dzieci w profilaktyce krzywicy i osteoporozy

W dawkowaniu witaminy D3 w zależności od wieku i w grupach ryzyka opieramy na aktualnych (2018) polskich wytycznych, czyli na publikacji: Rusińska A., Płudowski P., Walczak M. i wsp.: Zasady suplementacji i leczenia witaminą D – nowelizacja 2018. Postępy Neonatologii, 2018; 24 (1). Według tych zaleceń w populacji dzieci zdrowych dawka zależy od wieku.

Zalecane dobowe dawki witaminy D dla zdrowej populacji wynoszą:

Noworodki 0-6 miesiąc życia: 400 IU, a suplementację należy rozpocząć od pierwszych dni życia i niezależnie od sposobu karmienia (mlekiem mamy lub mlekiem modyfikowanym)
Niemowlęta 7-12 miesiąc życia: 400-600 IU/dzień, w zależności od diety
Dzieci w wieku 1–10 lat: 600-1000 IU/dzień
Młodzież w wieku 11–18 lat: 800-2000 IU/dzień
Dorośli i seniorzy: 800-4000 IU/dzień
Kobiety w ciąży i karmiące piersią: 2000 IU/dzień
Zalecane dawkowanie zmienia się nieco w grupach ryzyka niedoboru witaminy D3.

Grupy ryzyka i dawkowanie:

Noworodki urodzone poniżej 32. tygodnia ciąży: 800IU/dobę
Noworodki urodzone pomiędzy 33-36. tygodniem ciąży: 400IU/dobę
Dzieci otyłe: 1-10 lat: 1200-2000IU/dobę, 11-18 lat: 1600-4000IU/dobę
Otyli dorośli: 19-75 lat: 1600-4000IU/dobę, >75 lat: 4000-8000IU/dobę

Norma witaminy D3 we krwi i postępowanie przy jej niedoborze

Każde dziecko i każdy dorosły powinien przyjmować suplementacje witaminy D3 bez konieczności oznaczania jej poziomu we krwi. Jeśli jednak lekarz zadecyduje inaczej, można dawkę dobrać indywidualnie do danego pacjenta po oznaczeniu jej poziomu we krwi (25(OH)D). Polscy eksperci przyjęli normę witaminy D3 w surowicy na poziomie 30-50 ng/ml. Jeśli jednak poziom tej witaminy okaże się za niski, lekarz zaleci zwiększenie dobowego stężenia tej witaminy w zależności od stopnia niedoboru i wieku dziecka. Dawki lecznicze wahają się wówczas od 1000 IU/dobę do 6000 IU/dobę. Terapia niedoboru trwa zwykle minimum 3 miesiące, a oznaczenia kontrolne są zlecane co 1-3 miesiące, aż do uzyskania prawidłowego, optymalnego poziomu we krwi.

polecane produkty

Emotopic - emulsja do kąpieli. Olej konopny, olej canola, olej sojowy.
Emulsja DO KĄPIELI
Emotopic - hydro-micelarny szampon kojący
Hydro-Micelarny SZAMPON KOJĄCY
Emotopic - balsam nawilżająco-natłuszczający do ciała
Balsam nawilżająco-natłuszczającydo ciała
Poprzedni slajd
następny slajd

Inne porady